Kur’an Öğretimi ve Hıfz Kültüründe Ahşap Tablet (Lûh) Geleneği: Somali Örneği

Bu çalışma, Somali’de Kur’an öğretiminde kullanılan geleneksel bir araç olan lûh’un yapısal özelliklerini, eğitimdeki rolünü ve modern yöntemlerle karşılaştırmalı durumunu ele almaktadır. Bu bağlamda Kur’an eğitiminin tarihî gelişimi, genelde Hz. Peygamber döneminden günümüze aktarım süreçleri ve Afrika, özelde ise Somali’deki uygulamalar incelenmiştir. Kur’an eğitimi, bireylerin manevî-ahlakî gelişiminden toplumsal dayanışmanın güçlenmesine kadar geniş bir etkiye sahiptir. Somali’de ise siyasi ve ekonomik zorluklara rağmen geleneksel yöntemlerin hâlen canlı olması, lûh’un pedagojik ve kültürel değerini ortaya koymaktadır. Ayrıca bu alan, Türkiye ve İslâm dünyasında akademik olarak yeterince araştırılmamış, Somali örneğinde lûh’un sistematik analizi yapılmamıştır. Araştırmanın temel amacı, Somali’de Kur’an öğretiminde kullanılan lûh’un eğitim sürecine katkılarını, yapısal özelliklerini ve modern eğitim teknikleriyle avantaj ve dezavantajlarını ortaya koymak; bu geleneksel yöntemin Türkiye’de tanıtılmasına katkı sağlamaktır. Çalışmada nitel ve gözlemsel yöntemler kullanılmış; saha çalışması, yerinde gözlem, doküman analizi ve literatür taraması gerçekleştirilmiştir. Somali’de öğreticilerle birebir görüşmeler yapılmış, Kur’an eğitimi ortamları doğrudan incelenmiştir. Araştırma, Somali’de lûh’un hâlâ yaygın bir eğitim aracı olduğunu; yazma, ezberleme ve silme döngüsüyle öğrencilerin hafıza ve disiplin becerilerini geliştirdiğini göstermiştir. Modern yöntemlerle karşılaştırıldığında lûh’un özellikle dikkat ve hıfz pratiği için güçlü bir araç olduğu, ancak fiziksel koşullar, öğretmen eğitimi ve altyapı eksiklikleri göz önünde bulundurulduğunda bu noktada bazı zorluklar yaşandığı tespit edilmiştir. Çalışma, geleneksel ve modern yöntemlerin dengelenerek Kur’an eğitiminde daha etkili sonuçlar alınabileceğini, Somali örneğinin bu konuda önemli dersler sunduğunu ortaya koymaktadır.