DAVADAN ÖNCE DELİL TESPİTİ YAPILMASININ BELİRSİZ ALACAK DAVASI AÇILMASINA ETKİSİ

Belirsiz alacak davası davacının dava açtığı tarihte dava konusu alacak miktarını belirlemesinin mümkün olmadığı hallerde açılabilen davadır. Hukukumuzda belirsiz alacak davasının koşulları Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda düzenlenmektedir (HMK m 7). Belirtilen maddede sayılan koşulların varlığı halinde belirsiz alacak davası açılması mümkündür. Bu koşulların başında ise davacının davayı açarken dava konusu alacak miktarını belirleyememesi gelir. Davacının davayı açarken talep miktarını tam ve kesin olarak belirlemesi halinde ise belirsiz alacak davası açmak bakımından hukuki yararı yoktur. Delil tespiti, yargılamada gösterilecek olan delillerin vaktinden önce incelenmesini sağlayan bir kurumdur. Zira, deliller yargılamada tahkikat aşamasında incelenmektedir. Buna göre, davacı dava açmadan önce delil tespiti yolu ile yargılamada göstereceği delillerinin incelenmesini sağlamış olabilir. Nitekim bazı durumlarda vaktinden önce delillerin incelenmesinde hukuki yarar bulunmaktadır. Davacı, açacağı belirsiz alacak davası öncesinde delil tespiti yaptırmış olabilir. Bu bağlamda, davacının belirsiz alacak davası açmadan önce yaptırdığı delil tespiti ile dava konusu alacağının miktarını belirlemesinin mümkün olup olmadığının değerlendirilmesi gerekir. Öğretide belirsiz alacak davasının üç türünün olduğu ileri sürülmektedir. Birincisi, alacak miktarının hâkimin takdirine göre belirlendiği belirsiz alacak davasıdır. İkincisi alacağın miktarının karşı tarafın verdiği bilgi ve belge sonucu belirlendiği belirsiz alacak davasıdır. Üçüncüsü ise alacağın miktarının delillerin incelenmesinden sonra belirlendiği belirsiz alacak davasıdır. Dolayısıyla, davacının açacağı belirsiz alacak davasının türüne göre bu sorunun cevabının değişmesi mümkündür. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 18.05.2022 tarihli kararı ile davacının davadan önce yaptırdığı delil tespitinin belirsiz alacak davası açmasına engel olmadığını belirtmiştir. Bu çalışmada ise Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun verdiği kararından yola çıkarak, davadan önce yapılan delil tespitinin açılacak olan belirsiz alacak davasına etkisi değerlendirilmektedir.