АСАЛ БЕРУВЧИ ДАРАХТ ВА БУТАЛАРНИНГ АРАЛАШ ЭКИШДА АСАЛ МАҲСУЛДОРЛИГИГА ТАЪСИРИНИНГ ТАЖРИБАВИЙ БАҲОСИ

Мақолада асал берувчи дарахт ва буталарни аралаш экиш (поликультура) орқали асал маҳсулдорлигини ошириш имкониятлари тажрибавий баҳоланди. Тадқиқотларда якка экиш (монокультура) ва аралаш экиш вариантлари солиштирилиб, гуллаш фенологияси, нектар конвейерининг узлуксизлиги ҳамда асал ҳосилига таъсири таҳлил қилинди. Асал маҳсулдорлиги кг/га ҳисобида аниқланиб, натижалар ўртача ± стандарт хато (M ± m, n ≥ 3) кўринишида ифодаланди. Олинган маълумотларга кўра, Robinia pseudoacacia якка экишда 320 ± 18 кг/га асал берган бўлса, Robinia + Tilia + Phacelia аралаш экишда 390 ± 22 кг/га гача ошиб, асал ҳосили 21,9 % га ошди. Шунингдек, Tilia cordata якка экишда 280 ± 15 кг/га бўлган ҳолда, Tilia + Ferula + Clematis аралаш экишда 350 ± 20 кг/га гача кўтарилиб, 25,0 % қўшимча ҳосил таъминланди. Баландлик зоналари кесимида ҳам аралаш экиш асал маҳсулдорлигини паст зонада 21,2 %, ўрта ва ўрта–юқори зоналарда 25,0 % га оширгани аниқланди. Натижалар аралаш экиш шароитида гуллаш муддатларининг бир-бирини тўлдириши, микроиқлим барқарорлашуви ва “бўшлиқ” даврларининг қисқариши ҳисобидан нектар конвейери узлуксиз шаклланишини ҳамда асал ҳосилининг барқарор ортишини тасдиқлайди.