ЭРКАКЛАР БЕПУШТЛИГИ РИВОЖЛАНИШИДА ГЕНЕТИК ВА КЛИНИК ХАВФ ОМИЛЛАРИНИ АНИҚЛАШ

Эркаклар бепуштлиги замонавий тиббиётда долзарб ижтимоий-тиббий муаммолардан бири ҳисобланади. Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти маълумотларига кўра, бепушт никоҳ ҳолатларининг 30–50 фоизи эркак омиллари билан боғлиқ бўлиб, бу ҳолат эркак репродуктив саломатлигини чуқур ўрганиш заруратини кўрсатади. Эркаклар бепуштлиги кўп омилли патология бўлиб, унинг ривожланишида генетик ва клиник хавф омиллари асосий ўрин тутади. Генетик омиллар қаторига хромосомаларнинг сон ва тузилишидаги аномалиялар, Y -хромосома микроделециялари, ирсий синдромлар ва айрим ген мутациялари киради. Ушбу ўзгаришлар сперматогенез жараёнини турли босқичларда бузиб, сперматозоидлар сони, ҳаракатчанлиги ва морфологиясининг ёмонлашишига олиб келади. Клиник хавф омиллари эса варикоцеле, эндокрин бузилишлар, у rogen итал инфекциялар, яллиғланиш касалликлари, травмалар ҳамда узоқ муддатли дори воситаларининг таъсири билан боғлиқ. Генетик ва клиник хавф омилларини комплекс равишда баҳолаш эркаклар бепуштлигини эрта аниқлаш, самарали даволаш усулларини танлаш ва профилактик чора-тадбирларни ишлаб чиқиш имкониятини оширади. Шу боис мазкур тадқиқот эркаклар бепуштлиги ривожланишида генетик ва клиник хавф омилларининг аҳамиятини кенг ёритишга қаратилган.