Türk Dayanışma Yardımlaşma ve Eğitim Kurumlarından "Arifane Divanlar"

Bu çalışmada, Türk kültüründe “ Türk Dayanışma, Yardımlaşma ve Eğitim” kurumları işlevinde olan geleneksel kurumlar incelenmiştir. Eski Türk toplumlarında; kam törenleri, toy ve kurultaylar, siyasal ve toplumsal düzenin sağlanmasında önemli rol oynamıştır. Zamanla divan, ahilik, yarenlik ve seymenlik gibi kurumlara dönüşen bu kurumsal toplantılar “geleneğe dayalı sivil toplum kuruluşları” olarak değerlendirilmiştir. Bu yapılar yalnızca eğlence veya sohbet ortamları olarak değil, aynı zamanda toplumsal dayanışma ve yardımlaşmayı güçlendiren, kültürel değerlerin sürekliliğini sağlayan ve toplumun sosyalleşmesine zemin hazırlayan kurumsal yapılar olarak değerlendirilebilir. Ahilik teşkilatında “fütüvvetnameler” ışığında ahlaki değerler öğretilmiştir. Yarenlik ve seymenlik gibi yapılarda ise gençler sorumluluk bilinciyle yetiştirilmiştir. Arifane divanlar; geleneksel yönetim biçimlerini ve halkın ortak değerlerini yaşatan, sorunlarına çözüm arayan ve eğitim işlevini üstlenen kurumlar olarak varlığını sürdürmektedir. Çalışmada; söz konusu kurumların tarihsel kökleri, toplumsal, eğitsel ve sosyal işlevleri araştırılmış; günümüzdeki sivil toplum yapılanmalarıyla benzerlikleri vurgulanmış ve Türk kültüründeki “Toy, Kurultay, Tirnek, Dernek, Kengeş” gibi yapılardan “Arifane Divanlar”a doğru evrilme süreci anlatılmıştır. Sonuç olarak Arifane Divanlar; kronolojiye ve literatüre bağlı olarak Türk toplumunun birliğine hizmet eden, dayanışma, yardımlaşma ve eğitim kurumları olarak ortaya konulmaya çalışılmıştır.