Kıbrıs Türk Ağızlarında Geri Ödünçleme Örnekleri

Türkçe ile Rumca arasında dil etkileşimi, Karadeniz’in kuzeyinde başlar, Balkanlarda ilerleme kaydeder ve Anadolu’da Osmanlı Yönetimi ile yükselişe geçer. Türkçenin Rumca ile etkileşimi, eski devirler ve Bizans devrinde yaşanan kısmî süreç dışında, ağırlıklı 11. yüzyıldan sonra Anadolu sahasında hızlanır ve 20. yüzyılın başlarına kadar devam eder. Kıbrıs adası özelinde ise, 1571 öncesi Ada’daki Türk ve Türkçe varlığıyla başlayan süreç, 16. yüzyıldan sonra ivmelenir. Rumcadan Türkçeye, Türkçeden Rumcaya söz alışverişi de aynı oranda hareketlenir. Türkçedeki Rumca unsurlar, Rumcadaki Türkçe unsurlar araştırmacılar tarafından belli ölçülerde çalışılmıştır. Dil çalışmalarında alıntı, verinti, ödünçleme, gezgin kelime vb. adlandırmalarla durumun tespitine yönelen araştırmalar mevcuttur. Ancak etkileşimin tek yönlü olmadığı ödünçlemelerin aslına rücu ettiği örnekler de söz konusudur. Ada’da Türkçe ile Rumca arasında geri/yeniden ödünçleme durumu üzerine müstakil bir çalışma bulunmamaktadır. Bu çalışmada “Kıbrıs Türk ağızları üzerine hazırlanan etimoloji sözlüklerinde ve akademik çalışmalarda geri/yeniden ödünçleme meselesi özelinde bir bakış açısıyla hangi kelimeler tespit edilmiştir?” ve “Ada’da Türkçeden Rumcaya ödünçlendikten sonra Kıbrıs Türk ağızlarında geri/yeniden ödünçleme durumu ne ölçüdedir?” sorularına yanıt aranmıştır. Bu bakış açısıyla “Kıbrıs Türkçesinin Etimolojik Sözlüğü” adlı eser ele alınmış ve Rumcadan Kıbrıs Türk ağızlarında toplamda 21 geri ödünçleme örneği tespit edilmiştir.