Dijital Vergi Uygulamalarının Vergi Tahsilat Performansına Etkisi: Türkiye İçin Ampirik Bir Analiz

Read full text Summarise with VIRAT
Authors: Gümrah Can Başdağ
Cited by: 0
References: 12

Summary

No summary yet. VIRAT can read this paper and write a plain-language summary of its aim, methods, key findings and limitations.

Summarise with VIRAT Free to try with your Science Catalogs account.

Abstract

Kamu maliyesi literatüründe vergi idarelerinin dijitalleşmesi, modern maliye politikalarının temel taşlarından biri olarak kabul edilmektedir. Geleneksel vergi toplama yöntemlerinin yerini alan elektronik beyanname, e-fatura ve dijital denetim mekanizmaları, vergi uyum maliyetlerini minimize ederken idari etkinliği maksimize etmeyi hedeflemektedir. Özellikle gelişmekte olan ekonomilerde vergi kayıp ve kaçağının önlenmesi noktasında dijital altyapı yatırımları, kayıt dışı ekonomiyle mücadelede stratejik bir enstrüman olarak nitelendirilmektedir. Literatürdeki öncü çalışmalar, teknolojik dönüşümün vergi otoriteleri ile mükellefler arasındaki bilgi asimetrisini azalttığını ve işlem maliyetlerini düşürerek vergi gayretini artırdığını vurgulamaktadır. Bilgi ve iletişim teknolojilerindeki ilerlemeler, vergi verilerinin gerçek zamanlı analizine olanak tanıyarak denetim süreçlerinin şeffaflığını ve hızını artırmaktadır. Bu bağlamda, dijital vergi uygulamalarının sadece teknik bir modernizasyon değil, aynı zamanda kurumsal kapasite artırımı ve gelir mobilizasyonu için kritik bir gereklilik olduğu savunulmaktadır. Türkiye özelinde yürütülen akademik tartışmalar da dijital dönüşümün mali sürdürülebilirlik üzerindeki belirleyici rolüne odaklanmaktadır.Bu çalışma, 2010-2023 dönemi için Türkiye'de dijital vergi uygulamalarının vergi tahsilat performansına etkisini panel veri analizi kullanarak incelemektedir. Çalışma, dijitalleşme girişimleri ile vergi geliri verimliliği arasındaki ilişkiyi analiz etmek için sabit etkiler ve rastgele etkiler modellerinden yararlanan kapsamlı bir ekonometrik yaklaşımı benimsemektedir. Ampirik sonuçlar, dijital vergi altyapısının benimsenmesi ile vergi tahsilat performansı arasında istatistiksel olarak anlamlı pozitif bir ilişkiye işaret etmektedir. Özellikle bulgular, dijital vergi uygulama endeksindeki bir birimlik artışın, ekonomik ve kurumsal faktörler kontrol edildikten sonra vergi tahsilat verimliliğinde %12,4'lük bir artışa karşılık geldiğini göstermektedir. Analiz ayrıca vergi türleri arasındaki heterojen etkileri ortaya koymaktadır; katma değer vergisi ve kurumlar vergisi dijitalleşmeye diğer gelir kaynaklarına göre daha fazla hassasiyet göstermektedir. Politika sonuçları, dijital vergi altyapısına, özellikle de kullanıcı dostu arayüzlere ve veri analitiği yeteneklerine yapılan sürekli yatırımın, uyum maliyetlerini düşürürken gelir mobilizasyonunu önemli ölçüde artırabileceğini göstermektedir. Sonuçlar, vergi idaresinin modernizasyonuna ilişkin genişleyen literatüre katkıda bulunmakta ve gelişmekte olan ekonomilerde dijital dönüşüm stratejileri izleyen politika yapıcılara ampirik destek sunmaktadır.

Fields of Study & Subjects

Taxation and Compliance Studies E-Government and Public Services Economic and Fiscal Studies

Publication details

Journal / source
Journal of Public Economy & Public Financial Management
Volume
6
Issue
1
Pages
59–70
Publication date
1 January 2026
Language
TR