DOĞAL BOYA İLE PAMUKLU KUMAŞLAR ÜZERİNDE GELENEKSEL AĞAÇ BASKI UYGULAMASI: MOR SOĞAN KABUĞU ÖRNEĞİ

Read full text Summarise with VIRAT
Authors: ALARA NUR KESKİN, Fazlıhan Yılmaz
Cited by: 0
References: 15

Summary

No summary yet. VIRAT can read this paper and write a plain-language summary of its aim, methods, key findings and limitations.

Summarise with VIRAT Free to try with your Science Catalogs account.

Abstract

Geleneksel ağaç baskı sanatı farklı kültürlerde kendi perspektifinde şekillenerek gelişen önemli bir sanat dalıdır. Anadolu’da yazmacılık adı altında tekstil yüzeylerine uygulanan bu baskı sanatı, stilize edilen motifler ile öznel bir kimlik kazanmıştır. Geçmişte doğal boyalar ile uygulanan ağaç baskı sanatı, sentetik boyaların da keşfi ile günümüzde kimyasal boyalar ile icra edilmeye başlanmıştır. Buna karşın, kimyasal boyaların çevreye verdiği zarar ve tahribatın günümüzde birçok araştırmaya konu olması, doğal boyaların kullanımını yeniden gündeme getirmiştir. Günümüzde ise, yapılan literatür araştırmalarında, doğal boyaların baskıda kullanımı ekolojik baskı uygulamaları ile sınırlı kalmıştır. Bu nedenle yapılan literatür araştırmaları sonucunda, mor soğan kabuğundan elde edilen toz boya ile geleneksel ağaç baskı uygulamasına çok fazla rastlanılmamış olup, bu durum da çalışmanın özgün değerini göstermektedir. Çalışmada, ağaç baskı sanatının mor soğan kabuğundan elde edilen toz boya ile yeniden uygulanmasına yönelik doğal boya ile baskı uygulaması gerçekleştirilmiştir. Çalışma kapsamında ağaç baskı sanatının geleneksel yöntemleri korunarak doğal boya ile yeniden uygulanması kültürel mirasın korunmasına katkı sağladığı gibi, ekolojik üretim anlayışına da hizmet etmektedir. Pamuklu kumaşlar üzerine yapılan mordan maddesiz ve 4 farklı mordan maddeli baskı uygulamaları sonucunda kumaş numunelerinin renk ölçümleri (K/S, CIE L*a*b*C* ve h°), haslık testleri, SEM ve SEM-EDX analizleri gerçekleştirilmiştir. Elde edilen sonuçların incelenmesi ile birlikte, mor soğan kabuğundan çökeltme yöntemi ile üretilen doğal toz boyanın ağaç baskı uygulamasında kullanılabileceği tespit edilmiştir.

Fields of Study & Subjects

Crafts Textile and Design Dyeing and Modifying Textile Fibers Fashion and Cultural Textiles

Publication details

Journal / source
Tekstil ve Mühendis
Volume
33
Issue
141
Pages
22–29
Publication date
31 March 2026
Language
TR