Türk-Moğol Uluslarında Batıl İnançlar, Uğur ve Uğursuzluk Telakkisi

Antik çağlardan itibaren her toplumda özel anlarda bir şeyi yapma veya yapmamanın uğur ya da uğursuzluk getireceğine dair inanışlar yer etmiştir. Her toplumun kutsiyet telakkisine göre değişmekle birlikte daha ziyade su, ateş, gök veya doğa olayları ile ilgili hadiselerin iyilik ya da kötülüğün habercisi olduğuna, uğur ya da tehlikeye işaret ettiğine inanılır. Ortak coğrafyada, müşterek bir bellekten beslenen Türk-Moğol ulusları arasında da bu türden batıl inançlara rastlanır. Birçoğu, Türkler ve Moğollar arasında güçlü bir taban bulmuş olan Şamanizm’den kaynaklandığı için bu iki ulus arasındaki batıl itikatlar, dikkat çekici bir benzerlik göstermektedir. Dönemin yerli/yabancı seyyah ve müelliflerinin dikkatini çeken, mantıksal dayanağından ziyade kozmik ve ritüelistik anlamıyla ön plana çıkan bu alışkanlıklar, zamanla gizemli metaforlara dönüşerek bozkır halk kültüründe derin simgesel anlamlar kazanmıştır. Bu makalede genel olarak Türk-Moğol toplumları arasında yapılmasının uğur veya uğursuzluk getireceğine inanılan, bazıları günümüze kadar intikal etmiş batıl inanışlardan bahsedilecektir.