Aile İşlevselliği, Ayrışma Bireyleşme ve Uyumsuz Mükemmeliyetçilik: Bir Aracılık Analizi

Uyumsuz mükemmeliyetçilik, depresyon ve kaygı gibi ruh sağlığı problemleriyle ilişkili sağlıksız bir özelliktir. Konuyla ilgili olarak daha önce yapılan çalışmalar bu özelliği aile dinamikleriyle ilişkilendirse de bu ilişkiyi oluşturan ilgili mekanizmaların ortaya çıkarılmasına hala ihtiyaç duyulmaktadır. Bu nedenle, bu çalışmanın temel amacı uyumsuz mükemmeliyetçilik ile aile işlevselliği arasındaki ilişkide ayrışma bireyleşmenin aracılık rolünü incelemektir. Araştırma kapsamında ayrıca ayrışma bireyleşmenin bir bileşeni olan ayrılık kaygısının aile işlevselliğinin alt bileşenlerinden iç içe geçme ile uyumsuz mükemmeliyetçilik ilişkisindeki aracılık rolünü test etmek amaçlanmaktadır. Bu amaçlar doğrultusunda, 629 üniversite öğrencisinden Aile Uyum Birliğini ve Yeteneğini Değerlendirme Ölçeği IV, Ergen Ayrışma-Bireyleşme Ölçeği ve APS Mükemmeliyetçilik Ölçeği kullanılarak veri elde edilmiştir. Verilerin analizinde Hayes'in PROCESS makrosu Model 4’ten yararlanılmıştır. Elde edilen sonuçlar ayrışma bireyleşmenin, aile işlevselliği ile uyumsuz mükemmeliyetçilik ilişkisinde tam aracılık rolü üstlendiğini ortaya koymuştur. Ayrıca ayrılık kaygısının iç içe geçme ile uyumsuz mükemmeliyetçilik ilişkisinde kısmi aracılık rolü olduğu bulgulanmıştır. Bu bulgular, uyumsuz mükemmeliyetçiliğin gelişiminde aile işlevselliğinin önemini vurgulayan çalışmalara destek olmakta ve ayrışma-bireyleşme sürecinde aileyle ilgili zorlukların rolünü ortaya koyarak literatüre katkı sağlamaktadır.