Bibliometric Mapping of Second Chance Education (2015–2025)

Η εκπαίδευση ενηλίκων και ειδικότερα η εκπαίδευση δεύτερης ευκαιρίας αποτελούν κρίσιμους πυλώνες της διά βίου μάθησης, οι οποίοι συνδέονται με την κοινωνική ενδυνάμωση, την άρση εκπαιδευτικών ανισοτήτων και τη βελτίωση των επαγγελματικών προοπτικών. Παρά τη διαρκώς αυξανόμενη διεθνή ερευνητική δραστηριότητα στα πεδία αυτά, δεν υπάρχει συστηματική χαρτογράφηση της βιβλιογραφικής παραγωγής της τελευταίας δεκαετίας. Σκοπός της παρούσας μελέτης είναι η διερεύνηση των κυρίαρχων θεματικών τάσεων, των δομικών χαρακτηριστικών και της δυναμικής του ερευνητικού πεδίου της εκπαίδευσης ενηλίκων, της εκπαίδευσης δεύτερης ευκαιρίας και της διά βίου μάθησης για την περίοδο 2015–2025 μέσω βιβλιομετρικής ανάλυσης. Το υλικό της μελέτης αποτελείται από 223 άρθρα που ανακτήθηκαν από τη βάση Scopus με συγκεκριμένα κριτήρια αναζήτησης. Η ανάλυση πραγματοποιήθηκε μέσω βιβλιομετρικών τεχνικών απόδοσης και χαρτογράφησης της επιστήμης, αξιοποιώντας το λογισμικό VOSviewer. Εφαρμόστηκαν αναλύσεις συνεμφάνισης συγγραφέων και λέξεων-κλειδιών, βιβλιογραφικής σύζευξης και συν-αναφορών, με στόχο την ανάδειξη της θεματικής δομής και των ερευνητικών συστάδων. Τα αποτελέσματα δείχνουν σημαντική αύξηση της ερευνητικής παραγωγής την τελευταία δεκαετία και εντοπίζουν δύο κυρίαρχους θεματικούς άξονες: (α) τη μαθησιακή εμπειρία και την ψυχοκοινωνική ανάπτυξη των ενηλίκων εκπαιδευομένων και (β) τις κοινωνικές, θεσμικές και πολιτικές διαστάσεις της εκπαίδευσης, με έμφαση στη δεξιότητα, την απασχολησιμότητα και την κοινωνική ένταξη. Επιπλέον, η ανάλυση αναδεικνύει τις χώρες, τους οργανισμούς και τους συγγραφείς με τη μεγαλύτερη επιστημονική επιρροή. Η μελέτη συμβάλλει στην κατανόηση της εξέλιξης και της δομής του πεδίου, προσφέροντας ένα χρήσιμο πλαίσιο για μελλοντικές ερευνητικές και πολιτικές παρεμβάσεις.