Quantitative Comparison of the Existing Condition and the Proposed Simplification in the Main Dome of Selimiye Mosque Based on Fractal Dimension

Selimiye Camii ana kubbesindeki kalem işi bezemelerin restorasyon sürecinde sadeleştirme yönünde yeniden ele alınmasına ilişkin öneriler hem uzman çevrelerde hem de kamuoyunda yoğun tartışmalara yol açmıştır. Bu çalışma, söz konusu tartışmanın merkezindeki sadeleştirme yaklaşımını nesnel bir zeminde değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Araştırma; literatür ve arşiv taramasını, restorasyon sürecine ilişkin güncel eleştiri ve yorumların incelenmesini ve nicel görsel analizi bir araya getiren karma bir yaklaşımla yürütülmüştür. Çalışmanın materyalini, Selimiye Camii ana kubbesinin mevcut bezeme düzenini temsil eden görseller ile önerilen sadeleştirilmiş tasarımın görsel temsil dokümanları oluşturmaktadır. Mevcut durum ile öneri, aynı analitik koşullar altında iki boyutlu fraktal analiz yöntemiyle (ImageJ yazılımı ve FracLac eklentisi kullanılarak) karşılaştırılmıştır. Bulgular, mevcut kompozisyonun fraktal boyutunun Fd=1.8498, sadeleştirilmiş önerinin ise Fd=1.6743 olduğunu; dolayısıyla görsel karmaşıklıkta yaklaşık %9.49’luk bir azalma meydana geldiğini göstermektedir. Sonuç olarak bu çalışma, restorasyon kararlarının yalnızca nitel tartışmalarla değil, ölçülebilir göstergelerle de değerlendirilebileceğini ortaya koyan sayısal bir karşılaştırma zemini sunmaktadır.