Türk Kültüründen Bir Damla: Cığa

Orta Asya bozkır kültür geleneğinde özellikle güç ve kuvvet sembolizmi olarak görülen kartal, şahin, doğan gibi yırtıcı kuşların tüyleri Hun ve Göktürk dönemlerinden itibaren savaşçıların başlıklarına takılmış, Selçuklu, Osmanlı dönemlerinde de bu alışkanlık devam etmiştir. Zamanla kartal, horoz, tavus kuşu, ördek, kaz, turna gibi en güzel tüylere sahip kuşların kuyruğundaki uzun tüylerden en gösterişli olanları seçilmiş gösteriş, güzellik, cazibe ve zarafeti yansıtması açısından halk kültüründe kullanılmış, edebiyatta şiirler içerisinde kendisine yer bulmuştur. Türkler, yaşadıkları coğrafyadaki gücü, gösterişi, asaleti temsil eden en güzel tüylere sahip kuşların kuyruğundaki uzun tüylerden en gösterişli olanını seçip kullandıkları tüylere cığa demişler, halk kültürü ve göçebe gelenekler içerisinde ilk doğan erkek çocuğa verilen önemi göstermek amacıyla çocuğun taktığı başlıkta, şölenlerde, düğünlerde gelinin taktığı başlıkta kullanmışlardır. Padişah ve yüksek rütbeli devlet adamlarının değerli taşlarla süslenmiş başlıklarında iktidar ve gösterişin bir imgesi olarak yerini alan cığa Osmanlı sarayında ve askeri teşkilatı içerisinde yeniçeriler ile sipahilerin rütbelerine göre farklı biçimlerde kendisine yer bulmuştur. Günümüzde modern moda tasarımlarında cığa motiflerinin çağdaş yorumlarla yaşatılması ondan vazgeçilemediğini ve kültürel bellekten esinlenildiğini gösterir. Çok katmanlı anlamlar taşıyan önemli bir kültür imgesi olan cığa, geçmişten günümüze kadar Türk kültüründeki tarihsel derinliğiyle inanç, estetik, statü, kimlik gibi kavramlarla iç içe geçmiştir.