Evaluating pathways for food systems transformation in Africa and Europe : trade policy, agricultural investment, and digitalisation

Dit doctoraat onderzoekt hoe handelsbeleid, landbouwinvesteringen en digitale transformatie kunnen bijdragen aan inclusieve en duurzame ontwikkeling, met bijzondere aandacht voor voedselsystemen in Afrika en Europa. Het onderzoek combineert verschillende analytische methodes die worden toegepast op verschillende regio’s. Meer bepaald worden macro-economische modellering, microsimulatie, gedragsanalyse en econometrische technieken gebruikt om te begrijpen wat de mogelijke invloedsfactoren en effecten zijn van structurele transformatie en dat in uiteenlopende contexten. Hoofdstuk 1 introduceert het conceptuele kader en plaatst het onderzoek binnen mondiale beleidsagenda’s zoals de Duurzame Ontwikkelingsdoelstellingen (SDG’s), Agenda 2063 van de Afrikaanse Unie en de VN-top over voedselsystemen. Het hoofdstuk formuleert vier centrale onderzoeksvragen, die elk worden behandeld in een empirisch hoofdstuk. Hoofdstuk 2 beoordeelt de macro-economische en welzijnseffecten van handelsliberalisatie onder de African Continental Free Trade Area (AfCFTA) in Senegal. Een computable general equilibrium-model gekoppeld aan een microsimulatiemodule toont aan dat het volledig schrappen van tarieven zou leiden tot een stijging van het BBP en investeringen, een daling van armoede en ongelijkheid, en een verbetering van de overheidsinkomsten. De voordelen zijn echter ongelijk verdeeld: stedelijke huishoudens profiteren meer dan rurale gezinnen, wat wijst op de noodzaak van aanvullende beleidsmaatregelen om inclusiviteit te waarborgen. Hoofdstuk 3 evalueert de impact van de implementatie van het Comprehensive Africa Agriculture Development Programme (CAADP) in zes Afrikaanse landen. De analyse toont aan dat investeringsstrategieën die gericht zijn op landbouw de groei, productiviteit en armoedebestrijding aanzienlijk versterken. Alle zes landen die zijn opgenomen in het onderzoek behalen de CAADP-doelstelling van 6% groei in de landbouwsector, en verschillende landen realiseren ook vooruitgang op het vlak van voedselzekerheid en resilientie. De studie benadrukt het transformatieve potentieel van slimme, inclusieve en klimaatrobuuste investeringen in landbouw. Hoofdstuk 4 verlegt de focus naar Europa en onderzoekt de adoptie van digitale technologie voor het observeren van bijenkorven bij 844 imkers in 18 landen. Door toepassing van de Theory of Planned Behavior blijkt dat persoonlijke attitudes de sterkste voorspeller zijn van adoptie-intentie, gevolgd door sociale normen en ervaren gedragscontrole. Deze gedragsmatige invalshoek voegt nuance toe aan het debat over technologische verspreiding en toont aan dat vertrouwen en het nut dat gebruikers ervaren cruciaal zijn voor adoptie en dit vooral bij hobby-imkers. Hoofdstuk 5 onderzoekt de effecten van digitale integratie op de arbeidsmarkt in de Europese Unie via een fixed effects panelregressie. De analyse toont aan dat digitalisering de werkgelegenheid in de dienstensector en onder hoogopgeleiden verhoogt, terwijl banen in de landbouwsector en onder mensen met een basis- of middelhoge opleiding afnemen. Deze bevindingen onderstrepen zowel de kansen als de risico’s van digitale transformatie en pleiten voor proactief beleid rond herscholing en sociale bescherming. Hoofdstuk 6 brengt de bevindingen samen en reflecteert op de theoretische, methodologische en beleidsmatige implicaties van het onderzoek. Het hoofdstuk benadrukt dat structurele transformatie het best wordt bereikt via gecoördineerde